Çocuklarda Sorumluluk Neden Önemli?

Sorumluluk; bireyin başkalarının haklarına saygı göstermesi ve kendi davranışlarının sonuçlarına sahip çıkması demektir. Çocuk erken çocukluk yıllarından başlayarak, yaşına, cinsiyetine ve gelişim düzeyine uygun görevler verilmesiyle gelişmeye başlar. Örneğin; çocuğumuz çamaşır işlerinde bize yardımcı olmak istiyorsa, ona, yardım etmesi için olanak vermeliyiz; çünkü böylece işbirliği alışkanlığını kazanacak ve sorumluluk duygusugelişecektir.

::

Sorumluluk kazandırmanın en uygun olduğu belli bir yaş yoktur, ama çocuğun kendi başına bir iş yapmaya istekli ve hazır olduğu zamanlar vardır. Bu zamanlarda onun isteğini pekiştirirseniz, onda bu duygunun yerleşmesini sağlarsınız. Bu süreçte size yardımcı olabilecek bazı öneriler;

—Çocuğunuzun gelişen bazı ilgi ve yeteneklerini izleyiniz.

—Çocuğunuzla gurur duyduğunuzu başkalarının yanında da söyleyiniz.

—Çocuğunuzun, bir şeyi doğru yapmadığı zaman ortaya çıkan doğal sonuçlara katlanmasına izinveriniz.

Sorumluluğu öğrenmek de diğer beceriler gibidir, çocuk ne kadar çok denerse bu konuda o kadar başarılı olur. Bunun için öncelikle evde bazı sorumluluklara sahip olması gerekir ki, okuldaki sorumluluklarını da üstlenebilsin.

Okul çağındaki çocuklar, oyun oynamayı dengelemekle ve sorumludur. Demokratik bir ortam yerine diktatörce eğilimlerin olduğu aileler, sorumluluğu öğretmekte zorlanır. Çünkü anne babanın hâkimiyeti o kadar fazladır ki, çocuğun bir şeyden sorumlu olmasına fırsat kalmaz. Aynı şekilde her şeyin serbest bırakıldığı ailelerde sorumluluğu öğretemez. En işe yarar ortam ebeveynlerin lider konuda olduğu ancak ev işi ve benzeri alanlarda sorumluluğu paylaşma çabası gösterdiği demokratik ailelerdir. Çocuğumuzun sorumluluk kazanmaya başladığını anlayabilmek için bu üç alanda davranış sergilemesi gerekmektedir.

-Kurallarauymak

-Sağduyukullanmak

-Başkalarına ve onların sahip olduklarına karşı saygı ve özengöstermek

ÖNERİLER

1.Çocuğunuz için yaşına uygun sorumluluklar listesi hazırlayınız veuygulayınız.

2.Çocuğunuzun seçim yapmasına izinveriniz.

3.Onun adına düşünmeyiniz ve onun adına işyapmayınız.

4.Kırıp dökmesine izinveriniz.

5.Ona yardım edeyim derken sorumluluklarının gelişmesine engelolmayınız.

6.Çocuğunuzun size çok bağımlı olduğunu düşünüyorsanız bunu desteklemeyiniz ve koruyuculuktan vazgeçiniz.

7.Hiçbir zaman çocuğunuzun sizin kadar sorumlu olmasınıbeklemeyiniz.

Çocukların 2-3 Yaşlarında AlabilecekleriSorumluluklar

◦Tek başınauyumak,

◦Yardımla giyinmek vesoyunmak,

◦Kirli kıyafetlerini sepeteatmak,

◦Kıyafet seçimi, hazırlanacak yemek, gezmeye gidilecek yer gibi konularda karar sürecinekatılmak,

◦Oyuncaklarını toplamak,

◦Kitap, dergi ve gazeteleri yerinekaldırmak,

◦TV, radyo gibi basit elektronik eşyaları açıpkapamak,

◦Alçak raflara hafif ve kırılmayacak malzemeleriyerleştirmek,

◦Yemek masasına peçete ve kırılmayacak malzemelerikoymak…

3-4 Yaşlarında Alabilecekleri Sorumluluklar

◦Masada bağımsız yemeğiniyemek,

◦Dişfırçalamak,

◦El – yüz temizliğiniyapabilmek,

◦Ayakkabılarınıgiymek,

◦Oyuncaklarını korumak,

◦Alışveriş dönüşü malzemelerin yerleştirilmesine yardımcıolmak,

◦Arabayı yıkamaya yardımetmek,

◦Varsa evdeki hayvanlarıbeslemek…

4-5 Yaşlarında Alabilecekleri Sorumluluklar

◦Yemeğini bağımsızyemek,

◦Dağınık görünen yerleritoplamak,

◦Evden ya da okuldan çıkarken çantasınıalmak,

◦Döktüklerini ya da dökülenleritoplamak,

◦Bardağa su koyupiçmek,

◦Toz alma gibi basit ev işlerine yardımetmek,

5-6 Yaşlarında Alabilecekleri Sorumluluklar

◦Saçlarınıtaramak,

◦Masanın hazırlanmasına yardımetmek,

◦Basit yiyeceklerin hazırlanmasına yardımetmek,

◦Telefona gerektiği şekilde cevapvermek,

◦Yemeğini yedikten sonra tabağınıkaldırmak,

◦Üzerinden çıkardığı giyeceklerikatlamak,

◦Çiçekleri sulamak,

◦Evden çıkarken muslukları ve ışıkları kontroletmek…

NE YAPMALISINIZ?

1)Düzen kutusu oluşturabilirsiniz: Çocuğunuzun etrafa bıraktığı eşya ve oyuncakları bir kutuda biriktirin. Hafta sonu bunu çocuğunuza verin, belirttiğiniz sürede birlikte yerleştirebilirsiniz.

2)Temizlik ve düzenle ilgili kurallar koyabilirsiniz: Örneğin, yeni bir oyuncakla oynamak için öbür oynadığın oyuncağı kaldırmalısın, kirli çamaşırlarını çamaşır sepetine koymalısın, gibi.

3)Yapmadıkları yerine yaptıklarını vurgulayın.: Örneğin:” Yatağını toplaman güzel bir davranış, yerdeki kağıtlarını da çöpe attığın zaman odan daha da güzel olacak.” 4)Çocuğunuzun davranışlarını kişiliğinden ayrı olarak ele alın: Çocuğunuzun yerine getirmediği şeylerin onu sevmenize engel olmayacağını bilmeye ihtiyacı vardır.” Seni çok seviyorum, ama etrafı dağıtman hoşuma gitmiyor” derken onun davranışının sizi rahatsız ettiğini, fakat bunun onu sevmenize engel olmadığını vurgulamışolursunuz.

5)Onu ödüllendirin: Örneğin; işlerini bitirdiğinde bahçeye çıkıp, oynayabilirsin.” gibi.

Nar Anaokulu Tecrübesiyle

Bilgi Paylaşımı

Doğal Felaketler - Çocuk ve Ölüm Konuları

İster radyoyu açın, ister televizyon izleyin,

Devamı

Çocuklarda Sorumluluk Neden Önemli?

Devamı

Oyun ve Çocuk

Devamı